Mùa xuân khô hạn đã kéo năng suất đại mạch xuống trên phần lớn khu vực Trung Âu năm 2026, và số liệu sản lượng giữa các nước hiện trái chiều nhau. Ukraina và Hungary thu hoạch được nhiều đại mạch hơn năm 2025, Ba Lan vượt mức trung bình 5 năm, trong khi sản lượng của Séc và Slovakia giảm đáng kể. Với đại mạch làm malt, chất lượng chênh lệch giữa các vùng và giữa các lô còn lớn hơn nhiều so với những gì số liệu tổng của từng nước cho thấy.
Tổng quan
| Quốc gia | Sản lượng | So với năm 2025 | Năng suất bình quân |
|---|---|---|---|
| Ukraina | khoảng 5,5 triệu tấn | +12% | 4,42 t/ha |
| Ba Lan | khoảng 3,4 triệu tấn | Cao hơn mức trung bình 5 năm | Đại mạch vụ đông phần lớn đạt 4–6,5 t/ha |
| Séc | khoảng 1,5 triệu tấn | Vụ xuân −24%; vụ đông −11% | Vụ đông 5,73; vụ xuân 5,06 t/ha |
| Slovakia | khoảng 579.000 tấn | Giảm gần 20% | 5,1 t/ha |
| Hungary | khoảng 1,7 triệu tấn | +5,5% | Vụ đông 4,6; vụ xuân 4,0 t/ha |
Ukraina: Hiệp hội Ngũ cốc Ukraina; văn phòng FAS của USDA tại Kyiv dự báo 6,1 triệu tấn (+9%). Ba Lan: ước tính của Bộ Nông nghiệp, theo thông tin đã công bố. Séc: mức thay đổi so với năm trước theo ước tính tháng 7 của Cục Thống kê Séc.
Ukraina
Thu hoạch và điều kiện sinh trưởng
Vụ thu hoạch đại mạch năm 2026 của Ukraina đang cho kết quả vượt xa năm ngoái, với năng suất bình quân cả nước đạt 4,42 t/ha (UkrAgroConsult, dẫn số liệu của Bộ Nông nghiệp Ukraina). Kết quả đặc biệt tốt ở hai tỉnh phía nam là Odesa và Mykolaiv, nơi đóng góp tỷ trọng lớn nhất trong tổng sản lượng.
Mọi ước tính cho cả vụ đều cho thấy sản lượng cao hơn rõ rệt so với năm 2025. Hiệp hội Ngũ cốc Ukraina ước tính sản lượng năm 2026 vào khoảng 5,5 triệu tấn, tăng từ mức 4,9 triệu tấn của năm 2025, trong khi văn phòng Cơ quan Nông nghiệp Nước ngoài (FAS) của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) tại Kyiv dự báo 6,1 triệu tấn, cao hơn 9% so với năm ngoái.
Vị trí của Ukraina trong nguồn cung đại mạch thế giới
Ukraina vẫn là một trong những quốc gia trồng đại mạch quan trọng nhất thế giới. Hơn một nửa diện tích lãnh thổ là đất canh tác, và nông nghiệp trong lịch sử chiếm khoảng 40% tổng kim ngạch xuất khẩu. Từ lâu, Ukraina luôn nằm trong nhóm ba nước xuất khẩu đại mạch lớn nhất thế giới, có thời điểm cung cấp 15–18% lượng giao dịch toàn cầu.
Nhờ sản lượng năm 2026 tăng, văn phòng FAS của USDA tại Kyiv dự báo xuất khẩu đại mạch của Ukraina niên vụ 2026/27 có thể tăng hơn gấp đôi, lên khoảng 4,2 triệu tấn, giúp thị phần của Ukraina trong xuất khẩu toàn cầu phục hồi, trong giới hạn năng lực vận tải.
Vận chuyển xuất khẩu và thời điểm mua hàng hiện nay
Đại mạch làm thức ăn chăn nuôi theo truyền thống được xuất khẩu dưới dạng hàng rời qua các cảng nước sâu thuộc cụm cảng Đại Odesa gồm Odesa, Chornomorsk và Pivdennyi, vốn thường đảm nhận phần lớn lượng ngũ cốc xuất khẩu của Ukraina. Công suất thông qua tại các cảng này giảm trong những tuần gần đây, khiến ngày càng nhiều hàng phải chuyển sang đường sắt và đường sông Danube qua Romania, Moldova và Ba Lan. Với mặt hàng rời giá trị tương đối thấp như đại mạch làm thức ăn chăn nuôi, các tuyến này phát sinh chi phí đáng kể: UkrAgroConsult ước tính cước vận chuyển đường sắt đến Constanța ở mức 60–70 USD/tấn.
Hệ quả là dù sản lượng khá, đại mạch vụ 2026 hiện được giao dịch trong nước với mức chiết khấu đáng kể so với giá tham chiếu quốc tế, và một khối lượng lớn đại mạch chất lượng tốt thực tế đang nằm lại trong nước chờ năng lực xuất khẩu.
Ba Lan
Số liệu chính thức của Ba Lan xác nhận vụ mùa năm 2026 đã phát triển trong điều kiện thiếu ẩm nghiêm trọng. Cục Thống kê Ba Lan (GUS) ghi nhận lượng mưa thấp bất thường trong quý I và suốt mùa xuân, và sau đó Hệ thống Giám sát Hạn hán Nông nghiệp của Viện Khoa học Đất và Trồng trọt (IUNG) xác định tình trạng hạn hán ảnh hưởng đến cả ngũ cốc vụ xuân lẫn vụ đông trên phần lớn lãnh thổ.
Kết quả thu hoạch ban đầu chênh lệch lớn giữa các vùng. Theo UkrAgroConsult, năng suất đại mạch vụ đông tại nhiều trang trại đạt khoảng 4,5–5,0 t/ha, còn tại các cánh đồng bị hạn chỉ xấp xỉ 3 t/ha. Một báo cáo tiếp theo cho biết phần lớn cánh đồng được khảo sát đạt khoảng 4–6,5 t/ha; mức 6,6–9 t/ha chỉ ghi nhận ở một số cánh đồng đặc biệt trên nền đất tốt, giữ ẩm tốt hơn. Các lô giao hàng đầu vụ cũng được cho là có dung trọng thấp hơn và chất lượng kém đồng đều hơn.
Các nguồn tin thứ cấp gần đây, dẫn ước tính của Bộ Nông nghiệp Ba Lan, đưa ra tổng sản lượng đại mạch vào khoảng 3,4 triệu tấn, cao hơn mức trung bình 5 năm (dưới 3 triệu tấn).
Hiện chưa có dấu hiệu thiếu đại mạch trên phạm vi cả nước, nhưng điều đó chưa chứng tỏ nguồn đại mạch đạt chuẩn làm malt dồi dào. Khi ký hợp đồng cho vụ 2026, việc xác nhận hàm lượng protein, tỷ lệ nảy mầm, tỷ lệ hạt lọt sàng, độ ẩm và dung trọng theo từng nhà cung cấp và từng lô vẫn rất quan trọng.
Séc
Theo ước tính thu hoạch lần thứ hai năm 2026 của Cục Thống kê Séc, dựa trên tình hình đến ngày 15 tháng 7, sản lượng ngũ cốc chính đạt 6,392 triệu tấn, giảm 16,9% so với năm trước và thấp hơn 13,1% so với mức trung bình 5 năm. Trong đó, sản lượng đại mạch vụ xuân ước đạt khoảng 862.000 tấn, giảm 24,3% so với năm trước, và đại mạch vụ đông khoảng 637.000 tấn, giảm 10,5%.
Số liệu giám sát khi vụ thu hoạch gần kết thúc đã cho bức tranh rõ ràng hơn. Đến ngày 16 tháng 8, 99,99% diện tích đại mạch vụ đông và 99,33% diện tích đại mạch vụ xuân đã được thu hoạch. Đại mạch vụ đông đạt năng suất bình quân 5,73 t/ha, sản lượng khoảng 658.000 tấn; đại mạch vụ xuân đạt 5,06 t/ha, sản lượng gần 870.000 tấn.
Chất lượng làm malt
Xét từ góc độ thu mua malt, kết quả giám sát chất lượng vụ này khá tích cực. Đến ngày 17 tháng 8, Viện Nghiên cứu Bia và Malt tại Brno đã phân tích 71 mẫu đại mạch làm malt vụ 2026 trong khuôn khổ chương trình giám sát của Bộ Nông nghiệp, gồm 62 mẫu đại mạch vụ xuân và 9 mẫu đại mạch vụ đông.
| Chỉ tiêu | Trung bình 2026 | Tiêu chuẩn Séc |
|---|---|---|
| Hợp chất chứa nitơ | 11,3% | 10,0–12,0% |
| Tỷ lệ nảy mầm | 98,9% | – |
| Hạt trên sàng 2,5 mm | 91,4% | tối thiểu 85% |
| Dung trọng | 66,9 kg/hl | – |
| Chỉ số rơi (falling number) | 361 giây | – |
Kết quả không cho thấy dấu hiệu đáng kể nào về hiện tượng nảy mầm trước thu hoạch, và Bộ Nông nghiệp đánh giá chất lượng công nghệ của vụ 2026 tính đến nay là rất tốt, đặc biệt đối với đại mạch làm malt vụ xuân.
Đây mới là kết quả sơ bộ, chưa phải đánh giá chất lượng cuối cùng trên phạm vi cả nước, và số mẫu đại mạch vụ đông còn tương đối ít. Dù vậy, các dữ liệu hiện có cho thấy sản lượng ngũ cốc của Séc tuy thấp hơn đáng kể so với năm ngoái, nhưng chất lượng đại mạch làm malt vụ 2026 nhìn chung vẫn đạt yêu cầu.
Slovakia
Theo Reuters, nông dân miền nam Slovakia bắt đầu thu hoạch đại mạch từ tháng 6, sớm nhất từng được ghi nhận tại nước này, vì tháng 4 và tháng 5 khô hạn bất thường khiến cây phát triển nhanh hơn và giảm tiềm năng năng suất. Tác động rõ rệt nhất ở những vùng đất kém màu mỡ và không được tưới; các cánh đồng có tưới nhìn chung cho kết quả tốt hơn.
Số liệu chính thức gần đây xác nhận sản lượng giảm đáng kể. Theo ước tính lần thứ hai về vụ thu hoạch năm 2026 của Cục Thống kê Slovakia, tổng sản lượng đại mạch vào khoảng 579.000 tấn, thấp hơn gần 20% so với năm ngoái. Năng suất bình quân ước đạt 5,1 t/ha, so với 6,1 t/ha năm 2025, và thấp hơn khoảng 3,2% so với mức trung bình 5 năm.
Vì vậy, kết quả trên đồng ruộng chênh lệch lớn tùy theo đất đai và khả năng tiếp cận nguồn nước, khiến việc kiểm tra chất lượng từng lô đặc biệt quan trọng trong vụ này.
Hungary
Hungary trải qua hạn hán nghiêm trọng và nắng nóng trong mùa sinh trưởng năm 2026, khiến năng suất đại mạch trên mỗi hecta giảm mạnh. Tuy vậy, số liệu thu hoạch gần như cuối cùng do Viện Kinh tế Nông nghiệp Hungary (AKI) công bố cho thấy sản lượng toàn quốc khả quan hơn đáng kể so với những gì mức năng suất thấp gợi ra.
Tổng diện tích thu hoạch đại mạch vụ đông và vụ xuân đạt khoảng 373.400 hecta, tăng 26,2% so với năm 2025. Tổng sản lượng đại mạch đạt khoảng 1,7 triệu tấn, tăng 5,5% so với năm ngoái; như vậy ở cấp quốc gia, diện tích gieo trồng tăng đã bù đắp hoàn toàn cho mức năng suất thấp hơn.
Tuy nhiên, bản thân năng suất lại giảm đáng kể. Các báo cáo sau đó dựa trên số liệu của AKI cho biết năng suất bình quân của đại mạch vụ đông vào khoảng 4,6 t/ha, giảm 16,3% so với năm trước, và của đại mạch vụ xuân khoảng 4,0 t/ha, giảm 15,4%.
Kết luận
Năm thị trường trên có những đặc điểm thu mua khác nhau trong vụ này.
- Ukraina có sản lượng cao hơn năm 2025, nhưng công suất cảng giảm khiến phần lớn lượng hàng bị giữ lại trong nước. Đại mạch chất lượng tốt đang được giao dịch nội địa với mức chiết khấu so với giá tham chiếu quốc tế trong khi chờ năng lực xuất khẩu.
- Ba Lan nhìn chung không thiếu hụt đại mạch trên phạm vi cả nước, dù số liệu đầu vụ cho thấy năng suất và dung trọng chênh lệch đáng kể. Việc tuyển chọn đại mạch đạt chuẩn làm malt và độ đồng đều giữa các lô vẫn rất quan trọng.
- Séc có sản lượng ngũ cốc và đại mạch thấp hơn đáng kể so với năm 2025, nhưng kết quả phân tích sơ bộ cho thấy chất lượng công nghệ rất tốt, đặc biệt ở đại mạch làm malt vụ xuân.
- Slovakia ghi nhận sản lượng toàn quốc giảm mạnh, thấp hơn gần 20% so với năm 2025. Cùng với tác động không đồng đều của hạn hán, điều này đòi hỏi kiểm soát chất lượng tương đối chặt chẽ.
- Hungary không thiếu hụt sản lượng ở cấp quốc gia dù năng suất trên mỗi hecta giảm mạnh, do diện tích tăng đã đưa tổng sản lượng vượt năm 2025. Chất lượng làm malt cần được đánh giá theo từng nhà cung cấp và từng lô, thay vì suy ra từ số liệu sản lượng toàn quốc.
