Tỷ giá là một trong những yếu tố quan trọng nhất chi phối giá malt, nhưng lại ít được bàn đến. Phần lớn malt giao dịch quốc tế được định giá bằng đô la Mỹ, đôi khi bằng euro, trong khi đại mạch, năng lượng và nhân công dùng để sản xuất đều được thanh toán bằng nội tệ. Khi đồng tiền của nước xuất khẩu mất giá so với đô la Mỹ, malt của nước đó sẽ rẻ hơn tính theo USD nếu các yếu tố khác không đổi. Với người mua đang so sánh các nguồn xuất xứ, biến động tỷ giá trong năm qua đủ lớn để không thể bỏ qua.
Vì sao tỷ giá quan trọng đối với malt
Chi phí của một nhà sản xuất malt gần như hoàn toàn phát sinh trong nước: đại mạch, khí đốt và điện, tiền lương, cước vận chuyển nội địa. Trong khi đó, doanh thu từ xuất khẩu thường tính bằng đô la Mỹ. Nếu nội tệ mất giá, mỗi đô la thu về trang trải được nhiều chi phí hơn, tạo dư địa để nhà xuất khẩu chào giá USD thấp hơn.
Với nhà nhập khẩu thì ngược lại. Một nhà máy bia ở Đông Nam Á, Mỹ Latinh hay châu Phi mua malt bằng đô la Mỹ nhưng bán bia bằng đồng tiền của nước mình. Khi đồng tiền đó mất giá, malt nhập khẩu trở nên đắt hơn đối với họ, bất kể giá tính bằng USD biến động ra sao.
Vì vậy, mỗi giao dịch malt đều chịu tác động của hai cặp tỷ giá: tỷ giá giữa đồng tiền của nước xuất khẩu với đô la Mỹ, và tỷ giá giữa đô la Mỹ với đồng tiền của nước nhập khẩu.
Các đồng tiền cần theo dõi
Ở phía xuất khẩu, các đồng tiền chính là euro, đô la Úc, hryvnia của Ukraina và nhân dân tệ của Trung Quốc. Đô la Canada và peso Argentina có ảnh hưởng ở mức thấp hơn. Trong điều kiện các yếu tố khác không đổi, đồng tiền yếu đi nghĩa là malt từ nguồn xuất xứ đó sẽ rẻ hơn tính theo USD; đồng tiền mạnh lên thì malt sẽ đắt hơn.
Diễn biến trong năm qua
- Đô la Úc (+7,0%). Phần lớn mức tăng diễn ra trong tháng 1 và tháng 2. Đồng tiền này đạt đỉnh vào mùa xuân, cao hơn khoảng 10% so với đầu kỳ, và dao động kể từ đó. Chỉ xét riêng yếu tố tỷ giá, malt Úc hiện đắt hơn đáng kể tính theo USD so với một năm trước.
- Nhân dân tệ (+6,1%). Nhân dân tệ tăng chậm và đều trong suốt cả năm, diễn biến điển hình của một đồng tiền được quản lý chặt chẽ. Do đó, malt Trung Quốc đã mất đi phần nào sức cạnh tranh về giá.
- Đô la Canada (−1,7%). Gần như đi ngang trong phần lớn thời gian của năm, rồi giảm trong vài tuần gần đây. Các biện pháp thuế quan đáp trả của Canada có hiệu lực từ ngày 8 tháng 9, làm gia tăng rủi ro chính sách thương mại trong triển vọng.
- Euro (−2,9%). Đồng euro giao dịch sát mức đầu kỳ trong phần lớn thời gian của năm, trước khi suy yếu vào tháng 9 khi đồng đô la phục hồi. Malt châu Âu hiện rẻ hơn một chút tính theo USD.
- Hryvnia Ukraina (−7,5%). Mất giá đều đặn và có kiểm soát trong suốt cả năm. Cùng với mức chiết khấu nội địa của đại mạch Ukraina đã nêu trong báo cáo vụ mùa của chúng tôi, điều này giúp malt Ukraina có sức cạnh tranh đặc biệt về giá.
- Peso Argentina (−10,8%). Đồng tiền biến động mạnh nhất trong nhóm. Peso dao động mạnh vào mùa thu năm 2025, phục hồi vào mùa xuân và giảm đều từ tháng 5 đến nay.
Tóm lại, trong năm qua, yếu tố tỷ giá có lợi cho các nguồn xuất xứ Ukraina, Argentina và châu Âu hơn so với Úc và Trung Quốc.
Chính sách thương mại của Mỹ và đồng đô la
Chính sách thương mại của chính quyền Trump là một nguồn gây biến động tỷ giá lớn. Mục tiêu được tuyên bố là thu hẹp thâm hụt thương mại của Mỹ và khôi phục công nghiệp trong nước. Đồng đô la yếu hơn sẽ hỗ trợ cả hai mục tiêu này, vì nó khiến hàng xuất khẩu của Mỹ rẻ hơn và hàng nhập khẩu đắt hơn. Điều đó tạo ra áp lực chính trị dai dẳng lên đồng đô la.
Cơ sở pháp lý của thuế quan cũng đã thay đổi trong năm. Các mức thuế quan diện rộng áp theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) bị Tòa án Tối cao Mỹ bãi bỏ ngày 20 tháng 2 năm 2026, và mức thuế thay thế 10% đối với gần như mọi đối tác thương mại có hiệu lực từ ngày 24 tháng 2 đến ngày 24 tháng 7 năm 2026. Các biện pháp riêng theo từng quốc gia vẫn được duy trì. Mỗi lần thay đổi đều tác động đến thị trường tiền tệ.
Tuy nhiên, gần đây các yếu tố khác đã lấn át áp lực chính trị đó. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã nâng lãi suất lên 3,75–4,00% và dự kiến sẽ không cắt giảm lãi suất trong năm 2027. Chỉ số đô la tăng từ 98,61 ngày 9 tháng 9 lên 100,98 ngày 25 tháng 9, tức tăng 2,4% chỉ trong hơn hai tuần. Giá dầu cao và số liệu kinh tế Mỹ tích cực càng làm tăng lo ngại lạm phát và kỳ vọng Fed tiếp tục thắt chặt.
Thị trường trái phiếu và lãi suất
Lãi suất, thể hiện qua lợi suất trái phiếu, có liên hệ chặt chẽ với tỷ giá. Theo lý thuyết thông thường, chênh lệch lãi suất giữa hai nước sẽ được bù lại bằng kỳ vọng đồng tiền có lãi suất cao hơn sẽ mất giá. Trên thực tế, lãi suất cao thường làm đồng tiền mạnh lên trong ngắn hạn, vì thu hút dòng vốn tìm kiếm lợi suất cao hơn.
Đây là giai đoạn thị trường trái phiếu đặc biệt biến động. Ngày 24 tháng 9, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm lên mức cao nhất kể từ tháng 6 năm 2007, còn lợi suất kỳ hạn 30 năm chạm mức cao nhất kể từ năm 2004. Lợi suất ở các nước khác cũng tăng trong bối cảnh lo ngại về nợ công và lạm phát dai dẳng. Chi phí vay cao hơn tác động trực tiếp đến thương mại malt qua chi phí tài trợ hàng tồn kho và vốn lưu động, và gián tiếp qua tỷ giá.
Kết luận
- Biến động tỷ giá trong năm qua đã giúp malt Ukraina, Argentina và ở mức độ thấp hơn là malt châu Âu cạnh tranh hơn tính theo USD. Malt Úc và Trung Quốc trở nên đắt hơn.
- Xu hướng của đồng đô la còn chưa rõ ràng. Chính sách thương mại nghiêng về một đồng đô la yếu hơn, trong khi lãi suất cao của Mỹ và lo ngại lạm phát hiện đang hỗ trợ đồng tiền này.
- Với người mua, so sánh các nguồn xuất xứ trên cùng một đồng tiền và theo dõi tỷ giá giữa đồng tiền nước mình với đô la Mỹ cũng quan trọng không kém theo dõi giá đại mạch.
